مفاهیم کاربردی در طراحی احساس گرا - PDF

Description
51 صفحات نشریه هنرهای زیبا - هنرهای تجسمی شماره 50 تابستان 1391 مفاهیم کاربردی در طراحی احساس گرا * ابراهیمباقری عضو هیات علمی گروه طراحی صنعتی دانشکده هنر دانشگاه سمنان سمنان ایران. )تاریخ دریافت

Please download to get full document.

View again

of 10
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.
Information
Category:

Lifestyle

Publish on:

Views: 134 | Pages: 10

Extension: PDF | Download: 0

Share
Transcript
51 صفحات نشریه هنرهای زیبا - هنرهای تجسمی شماره 50 تابستان 1391 مفاهیم کاربردی در طراحی احساس گرا * ابراهیمباقری عضو هیات علمی گروه طراحی صنعتی دانشکده هنر دانشگاه سمنان سمنان ایران. )تاریخ دریافت مقاله: 90/9/21 تاریخ پذیرش نهایی: 90/11/9( چکیده برخی محصوالت حاوی پیام احساسی هستند که به صورت ناخودآگاه توسط مخاطبان تشخیص داده می شود و درک میگردد. چنینمحصوالتیمیتوانندضمنبرقراریارتباطقویتربااستفادهکنندگان پاسخگوینیازهایحسیآنهاباشند.طراحیاحساس گرا پاسخ به نیازهای حسی کاربران را محور اصلی طراحی می شناسد و سعی می کند تا معیارهای طراحی را به سوی این هدف متمایل سازد اما شناسایی نیازهای حسی در حال رشد و تغییر کاربران و کاربرد آنها در فرایند طراحی به سهولت امکان پذیر نیست و نمی توان الگوهای کاربردی قابل اطمینانی را پیشنهاد نمود که متناسب با این رویکرد عرصه طراحی باشند. در این مقاله تاریخچه مختصری از طراحی احساس گرا فرایند ایجاد احساس در کاربران معیارهای تحلیلی طراحی احساس گرا ( فرم عملکرد جنس و رنگ ) و نحوه بهره گیری از آنها در فرایند طراحی به همراه مثال های کاربردی ارائه می شود. به وجه تمایز مفاهیم طراحی احساس برانگیز احساس گرا و طراحی احساس اشاره می گردد و در پایان تفاوت این رویکرد در سطوح غریزی رفتاری و انعکاسی و نحوه تاثیر محصوالت در سطوح مذکور معرفی می شود. بنابراین با تشریح مفاهیم کاربردی سعی شده است تا نحوه استفاده از آنها در فرایند طراحی مشخص شده و بتواند مورد استفاده طراحان قرار گیرد. واژههای کلیدی طراحی احساس گرا طراحی احساس برانگیز طراحی احساس قابلیت حسی محصوالت. * تلفن : نمابر: 52 نشریه هنرهای زیبا - هنرهای تجسمی شماره 50 تابستان 1391 مقدمه با شروع دهه 1960 میالدی و بروز پست مدرنیسم و پذیرش پلورالیسم توسط مدافعان جنبش پست مدرن تحوالتی در عرصه طراحی صنعتی به وجود می آید و عملکرد گرایی و عینیت گرایی حاکم بر طراحی مورد انتقاد شدید واقع می شود. محور طراحی در پست مدرن پاسخگویی به مشکالت و نیازهای عملکردی محصوالت در طراحی صنعتی نیست بلکه ارائه ویژگی های مجازی کنایهآمیز و نمادین و همچنین پرداختن به سطوح تاثیرگذار احساسی محصوالت مورد تاکید واقع می شود که این تاثیرات بیشتر در دهه 1980 میالدی در عرصه طراحی صنعتی قابل درک و مشاهده است. به عنوان مثال گروه طراحی ممفیس 1 که مسیر اصلی مدرنیسم را در طراحی مبلمان نمی پذیرد سعی می کند تا به جای عینیت گرایی ذهن گرا باشد و به جای عملکرد اشیاء بیشتر بر رابطه حسی شیء و استفاده کننده متمرکز شود. چنانکه مهمترین ویژگی این سبک طراحی را ترجیح رابطه حسی استفاده کننده با محصوالت نسبت به عملکرد آنها و سعی در برانگیختن ارتباط آنی محصول و مخاطب با طرح و رنگ محصوالت می دانند.)Hauffe,1998,155( در اواخر دهه 1980 و دهه 1990 میالدی رشد چشمگیر تکنولوژی پیشرفته و ارائه مواد و امکان ساخت و تولید هر محصولی که طراحان ارائه می کنند پتانسیلی را پیش روی طراحان قرار می دهد تا آمال و آرزوهای خود و مخاطبان طرح های خود را غنا بخشیده و سعی در طراحی و تولید آنها داشته باشند. ارائه نرم افزارهای پیچیده طراحی نیز به کمک تکنولوژی پیشرفته و مواد جدید آمده و مدلسازی رایانه ای با قابلیت های جدید را باعث می شود. این بدین معناست که رویکرد جدیدی در طراحی صنعتی ناچار به وجود آمدن است که از تکنولوژی پیشرفته مواد جدید و طراحی به کمک رایانه تغذیه خواهد شد و به طراحان اجازه خواهد داد تا هر طرحی را ایجاد نموده و بعد احساسی را به آن بیافزایند. ایزیو منزینی 2 می گوید:»محصوالت با تکنولوژی برتر همواره سطح و پوسته ای اشباع شده از دغدغه های نمادین و احساسی خواهند داشت«)8.)Diani,,1988 این گرایش زبان جدیدی در طراحی صنعتی است که مزایای پیشرفته جامعه صنعتی را با احساس انسان ها می آمیزد و محصوالتی ارائه می کند که در آنها تکنولوژی برتر با احساساتی همچون راحتی ارزشمندی رضایت خوشایندی جذاب بودن و... همراه شده و ارتباط مناسبی با مخاطب خود برقرار می نمایند. عبارات و مفاهیم متفاوتی از سوی پژوهشگران در جهت معرفی ویژگی های این گرایش عنوان شده است که مهمترین آنها طراحی احساس گرا طراحی احساس برانگیز و طراحی قابلیت حسی محصوالت هستند که به اختصار کاربرد این مفاهیم در فرایند طراحی مورد بررسی قرار خواهد گرفت. همانگونه که در طراحی مدرن عملکرد گرایان شعار»فرم از عملکرد پیروی می کند» 3 لوئیس سالیوان 4 را مطرح می کنند و در سبک پرش کیهانی 5 شعار»فرم از بینش جهانی پیروی میکند» 6 چارلز جنکز 7 بیانگر ارزش های کاربردی این سبک اخیر در معماری است در طراحی احساس گرا نیز شعار»فرم از احساسات تبعیت می کند» 8 مطرح می شود. فرایند ایجاد احساس در کاربران هر محرک خارجی باعث ارائه پیام یا اطالعاتی به حواس پنجگانه انسان ( بینایی شنوایی بویایی المسه و چشایی ) میشود. دریافت این پیامها به طور همزمان ادراک را در انسان به وجود میآورد و حس هیجان راحتی نرمی ارزشمندی زیبایی و... و یا حس متضاد آنها توسط انسان درک میشود. ادراک بازخورد الزم برای هدایت رفتار را به وجود میآورد.)Gibson,1966( در نهایت احساس و ادراک قابلیت و ظرفیت احساسات را شکل میدهند که قابلیت حسی 9 نامیده میشود. طراحی احساس گرا از طریق تکنولوژی ها مواد و تکنیکهای جدید بر حواس و احساسات مخاطبان محصول متمرکز میشود اما همه طرحهای منتج از امکانات جدید در رسته طراحی احساسگرا قرار نمی گیرند. با آنالیز فرم رنگ عملکرد و جنس محصوالت میتوان محصوالت احساس گرا را متمایز نمود. فیلیپ استارک معتقد است:»طراحی عامل ارتباط است» 10 9(, 1995,.)Starck تصویر 1- فرایند ایجاد احساس در کاربران. 53 گرا احساس طراحی در کاربردی مفاهیم گرا. احساس طراحی در تحلیلی معیارهای 2- تصویر )Kim & Boradkar, 2006, 3( چه که میکند اعالم مخاطب به خود ظاهر طریق از محصول هر بروز را خود توانمندیهای خود عملکرد طریق از و است شیئی گرا احساس طراحی شرایط واجد اینکه برای شیئی هر میدهد. به را آن بتواند حتما و بوده احساسات و معانی حاوی باید باشد سازد. منتقل خود کننده استفاده گرا احساس طراحی در تحلیلی معیارهای جنس و رنگ فرم عملکرد محصوالت تحلیل و ارزیابی معیارهای و... و روانشناختی فیزیکی معین ویژگیهای طریق از که هستند به کاربر در را متنوعی احساسات انسان حواس رسانههای طریق از تاثیر شیوه تصویر 2.)Kim & میآورند) Boradkar,2006,3 وجود میدهد. نشان سادگی به احساسات بروز در را مذکور معیارهای محصوالت حسی قابلیت و فرم پیشرفته تکنولوژی وجود علت به گرا احساس طراحی در بنابراین میشود دانسته امکانپذیر فرمی هر تولید و ساخت ضمن فرم میگردد. تلقی طراحی عوامل آزادترین از یکی فرم بیانگر باید است محصول ویژگیهای و خصایص نمایشگر اینکه فرم باشد. کننده استفاده احساس بر مبتنی ارزشمند مفاهیم معانی تداعی و مخاطب با ارتباط و رسانی پیام نقش بر عالوه طریق از و باشد کننده اغوا میتواند کننده استفاده ذهن در مزاح و شوخی تاریخی ارجاع استعاره و کنایه چون ابزارهایی را منحصری احساس و بپردازد مخاطب جذب به غیره و تازگی و هندسی فرمهای از ترکیبی گرا احساس طراحی در کند. ایجاد کاربرد اما میشود برده کار به ارگانیک و منحنی و نرم فرمهای گذشته با زیادی حد تا رویکرد این در ارگانیک و منحنی فرمهای جزء هندسی فرمهای گرا احساس طراحی در است. متفاوت قوی فرمال پیامهای میتوانند که میدهند تشکیل را طرح اصلی نرمی باعث میتواند منحنی فرمهای ترکیب اما دهند انتقال را معانی القای و شناختی نشانه پتانسیل ایجاد با و شده نهایی طرح شرکت طراحی مرکز نماید. برقرار ارتباط مخاطب با متفاوت و پاسخگویی احساس نباید فقط»فرم که: است معتقد 11 توشیبا نیز را عملکرد باید بلکه آورد وجود به را شناختی زیبایی ارضاء استوانههای ترکیب.)Sapper, )1999 دهد«قرار توجه مورد SRS- مدل 12 سونی اسپیکر در نیمکروی فرمهای و هندسی و تکنولوژیک محصول این اصلی بدنه 1995( )سال N100 انتزاعی بیانگر نهایت در که میدهد تشکیل را آن چراغهای مخاطب با میتواند محصول این ساده فرم است. حشره یک از گر تداعی است محصول عملکرد معرف کند برقرار ارتباط استفاده در را مناسبی احساس و است شده شناخته مفهومی 3(. )تصویر میآورد وجود به کننده سال SRS-N100 مدل سونی اسپیکر 3- تصویر )www.audio-heritage.jp/sony-esprit/speaker/srs-n100.html( تابستان شماره 50 تجسمی هنرهای - زیبا هنرهای نشریه از یکی که است نموده طراحی را مشابه محصول دو 13 ودریل سین طراحی در است. آب شلنگ رابط دیگری و برق کابل رابط دستگاه آنها ارگانیک و منحنی الحاقی عناصر و کروی ساده فرم از محصوالت این این کاربرد با تناسب ضمن رفته کار به رنگهای و است شده استفاده محصوالت این میشوند. نیز کاربر با احساسی ارتباط باعث محصوالت 4(. )تصویر هستند 14 خوب«طراحی»جایزه برنده تجسم پالستیکی مکعب جعبه یک را تلویزیون عادت حسب بر افراد نظر در تلویزیونی برنامههای تماشای جهت ای وسیله بیشتر و میکنند ارائه را تلویزیونی 1992 سال در 18 فیلیپس شرکت میشود. گرفته انتقاد مورد و نامیده ابلهانه جعبه یک را آن بسیاری که است نموده اطالعات که است ای شده باز کتاب شبیه محصول این اما اند داده قرار میتواند نیز بودن خاموش هنگام در آن فرم و میکند ارائه را خود درون 5(. )تصویر شود مخاطب لذت موجب را خود 21 نیوبیتل مدل 20 واگن فولکس شرکت 1993 سال در شرکت و کرد ارائه را ) TT مدل) 22 آئودی شرکت همزمان نمود ارائه فروش شاهد سه هر و میکند ارائه را )PT مدل) Cruiser 23 کرایسلر یک گذشته اتومبیلهای مجدد تولد هستند. محصوالت این باالی ارائه جهت آگاهانه تالشی بلکه شود نمی تلقی سطحی سازی شبیه میشوند. تلقی ارزشمند مخاطبان خاطره و یاد در که است هایی فرم باشد افراد نوستالژی حس با برتر تکنولوژی ترکیب میتواند مورد این مخاطب بر و است نموده تجلی احساس یک قالب در شدن حل با که سبکها بازآفرینی که داشت توجه باید و 7 (. 6 )تصویر است تاثیرگذار عنوان با میالدی 1970 دهه اواسط در بار نخستین گذشته ارزشهای و از جدی صورت به طراحی نوع این اما گردید مطرح» 24 رترو»طراحی طراحی در سبک یک به و شد گرفته کار به میالدی 1980 دهه اوایل و نیسان ژاپنی شرکتهای بار اولین نیز خودرو طراحی در گشت. مبدل گرفتند. کار به را رترو طراحی 25 مزدا محصوالت حسی قابلیت و عملکرد و محصوالت فیزیکی عملکرد با را عملکرد واژه مدرنیستها در و میدانستند مرتبط آنها راندمان و هدف حصول جهت در ماشینها تاکید بیشتر محصوالت بصری کارکرد یا عملکرد بر مدرن پست دوران و روانشناختی یا فیزیکی میتواند اخیرعملکرد نگرش در اما میشود به محصول کارکرد بر عالوه باشد. مشاهده غیرقابل و مشاهده قابل جذب که میشود توجه نیز محصوالت حسی درک قابلیت و احساس گفت میتوان اساس این بر داشت. خواهد دنبال به را انسانها حواس درک کننده استفاده یا کاربر توسط نتواند محصول یک عملکرد اگر که جذب را خود مخاطب تواند نمی و کند نمی برقرار ارتباط او با شود نشانه پتانسیل حاوی عموما گرا احساس محصوالت عملکرد نماید. ناشی حدی تا محصول مخاطب در احساسات بروز و است شناختی است. پتانسیل این از فیلیپ توسط که است مرکبات گیر آبمیوه «26 سلیف»جوسی شده شناخته و ارزشمند اثری امروزه و است شده طراحی 27 استارک عنوان به را خود محصول این میگردد. محسوب طراحی دنیای در دارد ای ساده فرم که محصولی میکند معرفی آشپزخانه لوازم از یکی ( 16 باگ )پاور برق کابل رابط و ) 15 باگ )واتر آب شلنگ کننده جمع و رابط 4- تصویر سال 17 استاف گریت شرکت ودریل سین از طرحی ماخذ:) ( تلویزیونشرکت تصویر 5 - سال ( 19 وی تی )یور فیلیپس.1992 (www.sumally.com/philips-your-tv/p/179509) اتومبیلنیوبیتل تصویر 6 - شرکتفولکسواگن. (www.latestcarpictures. com/volkswagen-newbeetle-2011)) آئودی های اتومبیل تصویر 7 - ) TT ( مدل (. PT Cruiser( مدل کرایسلر و (www.carautoportal.com/ chrysler/chrysler-pt-cruiser.php),( 55 گرا احساس طراحی در کاربردی مفاهیم اینکه ضمن محصول این بدنه فرم است. آسان و راحت نیز آن با کار و از استفاده شیوه میاندازد عنکبوت شبیه جانداری یاد به را مخاطب که زمانی در محصول این میکند. معرفی مخاطب به نیز را محصول مخاطب بر هنری اثر و مجسمه یک عنوان به نیز شود نمی استفاده محصول این گذاری تاثیر حال عین در و سادگی است. گذار تاثیر خود مبدل بیستم قرن طراحی شاهکارهای از یکی به آنرا مخاطب بر 8(. )تصویر است ساخته آن دیدن با مخاطب که است فیل سر فرم با جاچسبی دیگر نمونه محصول این طراحی در که زنده موجود یک از خود ذهنی پیش علت به و میپذیرد را محصول این میکند برقرار ارتباط آن با است شده انتزاع از هنری اثر یا مجسمه یک عنوان به آن عملکرد از فارغ میتواند حتی سهولت به محصول این فرم با هماهنگی ضمن عملکرد ببرد. لذت آن 9(. )تصویر است تشخیص و درک قابل صدایی ایجاد باعث آنالوگ دوربینهای درون شاتر فیزیکی حرکت حاصل اطمینان دوربین شاتر کارکرد از آن شنیدن با کاربر که میشود و ندارد وجود شاتر فیزیکی حرکت دیجیتال دوربینهای در میکند. دوربین عملکرد بازخورد صدا این شود. شنیده نباید نیز صدایی بنابراین و رضایت اطمینان حصول ضمن تا است نیازمند آن به کاربر و است یک شاتر صدای سونی شرکت اساس این بر آورد. فراهم را او خشنودی شنیدن با میکند. تقلید خود دیجیتال محصول در را آنالوگ دوربین یک و میشود تداعی کاربر ذهن در آنالوگ دوربینهای با کار صدا این گرا احساس طراحی مثال این در مییابد. آشنا را جدید کامال محصول را محصول عملکرد طبیعت و میشود روانشناختی تاثیرات به منجر میدهد انتقال کاربر به ای گونه به را اطالعات واقع در میدهد. تغییر عملکرد و باشد بخش لذت و آسان محصول از استفاده و تشخیص که 10(. )
Related Search
Similar documents
View more...
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks