Metalinggwistik Na Pagtalakay Sa Wikang Filipino

Description
Wika at ang Klasipikasyon nito

Please download to get full document.

View again

of 8
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.
Information
Category:

Documents

Publish on:

Views: 92 | Pages: 8

Extension: PDF | Download: 2

Share
Transcript
  FILIPINO 1(KOMUNIKASYON SA AKADEMIKONG FILIPINO)Modyul 1Metalinggwi! na Pagtala ay a #i ang Fili$ino  Aralin 1 Kahulugan, Katangian, Teorya, Klasipikasyon at Kasaysayan ng Wika I - Panimula Sa modyul 1, pagtutuunan ng pansin ang dalawang aralin: una, ang kahulugan at kasaysayan ngwika sa daigdig; pangalawa, ang klasipikasyon at katangin ng wika. Nararapat na maunawaan ng mag-aaral ang lahat ng tala at impormasyon sa paksang ito hindi lamang upang mapagyaman ang sarilingkaalaman kundi upang makatulong din sa paghubog ng sarili tungo sa pagiging isang mabungindibidwal na may wala at pagmamalaki sa sarili. II – Layunin Sa pagtatapos ng araling ito, inaasahan na gagawin mo ang sumusunod:1.!paliliwanag mo ang kahulugan ng wika .!sasalaysay mo ang pinagmulan ng wika sa daigdig#.$agamin mo sa pag-aaral ang mga teorya ng pinagmulan ng wika. III – Panimulang Ebalwasyon %. &alamang ay mayroon na kayong ideya kung paano natututong magsalita ang tao at nalaman na rinninyo ang kahalagahan nito. 'ilugan lamang ang biling ng pangungusap na inyong sinasang-ayunan athayaan lamang ang pangungusap na hindi ninyo sinasang-ayunan. 1. %ng wika ay hindi umuunlad. . %ng mga dayalekto sa iba(t ibang pulo sa bansa ang batayan ng Wikang )ambansa ng )ilipinas.#. %ng wika ay may relasyon sa kultura ng isang tao.*. %ng kultura ay maaaring paghiwalayin sa wika.+. %ng bata, turuan man o hindi ay sadyang matututo ng kanyang wika. . %ng tao ay may kakayahang matutunan at magamit ang wika.. %ng wika ay salig sa iba(t ibang teorya na pinaniniwalaang pinagbatayan nito.. %ng heograpikal na lokasyon ay isang sanhi ng pagkakaiba-iba ng wika./. %ng sosyo-polikal na aspeto ay walang kinalaman sa pagkakaiba-iba ng wika.10. %ng tao ay isinilang sa sangmaliwanag na may likas na kakayahang matuto ng wika.'. &agbigay ng personal na kaalaman.1.%no ang alam mo tungkol sa wika 2 .%no-ano ang teorya ng wika 2 #.Sa ngnin mo, may kaugnayan ba ang teorya sa pagkakaroon ng wika )aano 2 I% & Mag'aal tayoKA*ULUGAN NG #IKA  %ng wika ay gamit sa komunikasyong binubuo ng mga letra at mga panuntunan sa balarila. !bigsabihin, ang lahat ng bagay at kaisipang nais nang bigyang anyo ay kinakatawan ng wika. %ng wika rin aydaluyan ng komunikasyon. !to ay nagagamit ng tao sa iba(t ibang pagkakataon sa buhay gaya ng:pakikiharap sa kapwa 3so4ial relaon5, hangaring poli4al 3poli4al ambion5, pagtatamo ng karunungan3edu4aon5, at pakikitungo sa 6umikha 3spiritual relaon to $od5.7%ng wika ay masistemang balangkas ng mga sinasalitang tunog sa paraang arbitraryo naginagamit sa pakikipag-komunikasyon ng mga taong kabilang sa isang kultura8.%ng arbitraryo ay pagsasaayos ng mga tunog sa paraang pinagkasunduan ng pangkat ng mgataong gumagamit nito. &ay mga salita sa ibang lugar na iba ang kahulugan o katawagan sa ibang bahagi.9al. +i ol,agalogPa-$ango tangalanggampanaylubotpuwitbuldittalingataingabalugbogsaodpalengkemer4adonag-akinanganakmenganak 7%ng wika ay isang likas at makataong pamamaraan ng paghahad ng kaisipan, damdamin atmga hangarin sa pamamagitan ng isang kusang-loob na kaparaanan sa lumikha ng tunog. Sa madalingsabi, ito ay para sa tao na ginagamit niya sa obhekbong pamamaraan ng pagpapahayag ng kanyangopinyon, nararamdaman, maging ng kanyang mga pangarap o adhikain8.Kung gayon, mahalaga ang wika para sa personal na pangangailangan ng isang tao upangmagampanan niya ang kanyang tungkulin bilang isang indibidwal.7%ng wika ay kabuuan nga mga pinagsama-samang tunog na sinasalita ng isang grupo ng tao atnaging dahilan ito ng kanilang pagkakaugnay-ugnay, pagkakainndihan, pagkakaisa, pagkakapalagayangloob at maaari din namang hindi pagkakaunawaan.Sa madaling sabi, bagaman gamit ang wika sa posibong pagkakataon, may mga pagkakataongnagiging sanhi rin ang wika ng hindi pagkakaunawaan, pagkakaisa at paghihiwalay depende sapamamaraan ng paggamit ng wika kaya(t marapat lamang ng maging maingat at responsable sapaggamit nito. %ng paggamit ng wika ay depende sa kulturang ang kinagawian at kinabibilangan. !to(ynutukoy na &T%6!N$$W!ST!K na aspeto ng wika na kung saan, ang wika ay maiuugnay sa kontekstongkultural8.Kung gayon, ang wika at kultura ay may kaugnayan sa pagkatuto at ang pagkaunawa dito aydepende sa 7kulturang nakagawian8.Sa kontekstong kultural, hinihingi sa kultura ang pagsunod sa kanilang kinaugalian o kinagawian.9alimbawa:&ay kaugaliang ipinagbabawal ang pagkain ng karne ng baboy dahilan sa kanilang paniniwala,samantalang takam na takam ang iba sa pagkain ng nilutong putahe nito.&ay lipunang ikinahihiya ang ikalawang pagdulog sa mesa o ikalawang pagkuha ng pagkain samesa, samantalang ikinatutuwa naman ito ng iba bilang tanda na masarap ang luto ng naghanda.&ayroon ding lipunang inuturing na hindi karapat-dapat ang pakikipag-usap nang bulungan sakaramihan ng tao lalo na kung may ibang kaharap.  Ayon kay HENRY GLEASON: Ayon kay Sapiro Ayon kay Hmp!ill   Sa mga halimbawang binanggit, nagpapatunay ito na ang tao ay may kani-kaniyangkinabibilangang kultura kung kaya(t ang pagkatuto sa wika ay masasabing naaayon sa kinagawian okinabibilangan.Totoo ang sabi ng ibang nandarayuhan na sa ibang bansa na maaari kang mabuhay nang walaang iyong mga kaibigan ngunit hindi ka makakasurie doon kung hindi mo makakain ang mga pagkaingiyong nakagawian bilang bahagi ng iyong kultura. LASIPI ASYON NG #I A %yon sa mga linggwista, ang wika ay may dalawang pangunahing Sistema ng pagkaklasipika: 1. ,i$olo/i al na lai$i ayon %ng salitang polohiya ay tumutukoy sa pag-aaral ng mga uri. Sa klasipikasyong ito, inuuri angmga wika ayon sa katangiang istruktural, pagkakasunod-sunod, distribusyon ng mga salita sapangungusap at morpolohikal na katangian.Sa istruktural na pagkakasunod-sunod ng mga salita sa loob ng pangungusap, dapat gawin nangtama at maayos ang ugnayan ng mga salita upang maging mabisa ang isang diskurso o pahayag.%ng sumusunod ay mga patnubay upang magkaroon at mapanali ang tamang pag-uugnayan ngmga salita sa loob ng isang pahayag. A.Ang $anuing ay da$at na -ala$it a alitang !nutuingan. 9alimbawa:159igit na maunlad ang lungsod ng Naga kaysa sa lungsod ng !riga. 5%ng 6$< ng lungsod ng San )ablo ay laging tumutulong sa mga mamamayang nangangailanganng kawanggawa. +.Iwaang -aglagay ng ugnay na $ang'a0ay (ade0ial 2laue) a $agitan ng ta-0alang$anagui. 9alimbawa:&ali:%ng globalisasyon ay daan tungo sa malayang kalakalan kung maisasagawa nangmatagumpay at tulong sa mga bansang nagpapaunlad ng kabuhayan.Tama:%ng globalisasyon ay daan tungo sa malayang kalakalan at tulong sa mga bansangnagpapaunlad ng kabuhayan kung maisasagawa nang matagumpay. 3.Gawing -alinaw ang augnayan ng $a a at $anagui a $angungua$. 9alimbawa:Si =ose ay niyaya nilang maligo sa &isibis 'ay sa %lbay. D.Ang $anagui4$a ang gu-agana$ ng ilo ay di'da$at i$a/ayag a $o u na tagagana$ ng$o u ng $andiwa. 9alimbawa:&ali:%ng panikan ay ipinaalala sa an ang mga nagdaang pangyayari sa ang bansa.Tama:%ng )anikan ay nagpapaalala sa an ng mga nagdaang pangyayari sa ang bansa. 5. Gene!2 na Klai$i ayon %ng klasipikasyong ito ay nakabatay sa pag-unlad ng wika. %ng pangkat ng mga wikangnagmula sa iisang ninuno ng mga wika ay maituturing na kabilang sa iisang pangkat. Ang Pinag-ulan ng #i a 6ahat ng nilalang ay may kanya-kanyang eslo ng pakikipagtalastasan, ngunit paano nagkaroonng wika upang magamit sa pakikipagtalastasan 9indi likas sa tao ang wika ngunit dahil sa kanyangpakikihalubilo sa tao, natutunan niya ang wika ng kanyang lipunan. %ng kakayahang ito na matutunan atmagamit ang wika ay bahagi ng gampanin ng utak ng tao na gumagana bilang isang kasangkapan sapagkatuto ng wika. Tinatawag ito ni >homsky na 6anguage %4?uision @ei4e 36%@5.  Kung gayon, naninindigan ang teoryang ito na ang tao ay isinilang sa sangmaliwanag na may likasna kakayahang matuto ng wika, turuan man tayo o hindi. $ga Panguna!ing %a&ayan sa Pinagmulan ng #ika 1.+i0li al na +atayanAng wi a ay 0igay ng Panginoong lu-i /a. !pinahayag sa $enesis : 0 na binigyan ng @iyos si %dan ng tungkuling pangalagaan ang lahat ngnilikha sa mundong ibabaw. Kabilang sa tungkuling ito na pangalagaan ang lahat ng nilalang sa daigdig.!to ay nagpapatunay na may likas na kakayahan ang tao na gumamit ng wika. 5.Natual Eolu!on ,/eoy Sa punto ng ang ebolusyon, ipinakita na nadedebelop sa tao ang utak dahil ang paglikha atpaggamit ng wika ay natutunan. &alinaw na nag-ebolb ang kakayahan ng isang tao sa wika. Kapagnahuhubog na ang bayolohikal at nyurolohikal na kakayahan sa wika, ang pagbibigay depenisyon okahulugan sa mga ito ang susunod na matututunan tao.%ng mga antropologo ay naniniwala na ang wika ng mga kauna-unahang tao sa daigdig kungmayroon man, ay isang wikang halos katulad ng sa mga hayop. Sa puntong ito, ang tao ay nasa uringhayop din, subalit ang tao ay nilikhang may mataas na antas ng talino at pag-iisip kaysa sa hayop. %ngtalinong ito ay dahilan upang makatuklas nga sila ng mga paraang makapagpahayag. %ng pagkatutongito ay nagsimula nang matutunan nilang pagalawin ang ilang bahagi ng kanilang katawan tulad ng: Ulo6  ang pagtango ay ginagamit para sa aArmae na pahaayg at pag-iling naman nito sa negae o di-pagsang-ayon o kaya(y pagtanggi. +ali at6  %ng pagkibit-balikat ay ginagamit upang magpahayag ng kawalan niya ng pakialam o kaya(ywala siyang alam sa pinag-uusapan o inatanong sa kanya. Ka-ay6  Sa pagkumpas ng kamay, naipahahayag naman ang kanilang pagtawag, pagnanais tumugon odahil siya(y may kailangang linawin sa pinag-uusapan.Sa sinasabing dulot ng pangangailangan at pagnanais ng tao na makapagpahayag ng damdamin,natutuhan ng tao na gayahin ang tunog o huni ng mga hayop sa kalikasan tulad ng:1. *uni ng i0on . %ng tao ay gumagaya sa huno ng ibon dahil sa nais nilang ipadama ang kanilangkasiyahan. Sa kasalukuyang panahon, ay ganoon din ang mga binata, kapag may dumaraangmagandang binibini sa harapan nila ay humuhuni sila tulad ng ibon upang maipahayag ang kanilangpaghanga. .Sa ,ilao ng -ano o $ag$uta ng ina/ing -ano . $inagaya ito ng tao upang tularan ang manok sapagputak nito bilang tanda ng pangingitlog.#. Dagundong ng ulog . Kapag nagagalit ang mga tao noon pinagagaralgal nila ang kanilang boses salalamunan tulad ng tunog ng kulog upang takun ang mga bata sa oras na hindi sumusunod angmga ito sa kanilang mga magulang.*. *uni ng tu o . %ng panggagaya ng tunog na nalilikha ng tuko ay binibigyan katumbas na iinit, uulan,iinit, uulan. Kung sa huling huni ng tuko ay sa iinit, pinaninindigan ng tao na magiging mainit angpanahon. Subalit kung nagkatotoo man ang kanyang palagay ito(y maituturing na 4oin4iden4e onagkataon lamang. $ga 'orya sa Pinagmulan ng #ika Sa dakong huling bahagi ng ikalabindalawang siglo, noong ang mga matatalino o iskolar aynagsimulang mag-usisa kung paanong ang mga tao ay nagkaroon ng wika, nabuo ang mga sumusunod nateorya: 1.Dingdong Sa teoryang ito pinaniniwalaang ang unang wika ng mga tao ay nabuo mula sa mgatunog na naririnig. %ng mga tunog na ito na ginagaya ng tao ay mga erbal i4ons na nagbibigayanyo sa mga bagay na may kaugnayan dito.9alimbawa:
Related Search
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks