HEREDOTOS'UN DÖRDÜNCÜ KİTABININ ÖZETİ

Description
Özet Herodotos'un, Tarih olarak adlandırılan eseri, Eskiçağ tarihi ile ilgili günümüz araştırmalarında kullanılan önemli bir kaynaktır. Bugün, İskitler hakkında bilinenlerin birçoğunun kaynağı, Herodotos'un dördüncü kitabıdır. İskitler ile

Please download to get full document.

View again

of 12
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.
Information
Category:

Entertainment & Humor

Publish on:

Views: 2 | Pages: 12

Extension: PDF | Download: 0

Share
Tags
Transcript
  HEREDOTOS'UN DÖRDÜNCÜ KİTABININ ÖZETİ Ömer Sinan OF * Özet   Herodotos’un, Tarih olarak adlandırılan eseri, Eskiçağ tarihi ile ilgili günümüz araştırmalarında kullanılanönemli bir kaynaktır. ugün, !skitler hakkında bilinenlerin birçoğunun kaynağı, Herodotos’un dördün"ü kitabıdır. !skitler ile ilgili modern, çalışmalar bu eserin rehberliğinde hazırlanmaktadır. !lerleyen zamanlarda ya#ılanaraştırmalar, eserde geçen bilgilerin doğruluk oranını ortaya çıkarmıştır. !skitlerin yurdu, "oğra$yası, ,iklimi, yer altı %e yer üstü kaynaklarına dair aktarılan bilgiler, !skitlerin adetlerine %e yaşam şekillerine ışık tutmaktadır. u isabetlibilgiler ile beraber &areios’un !skit yurduna düzenlediği se$er ile ilgili te$erruatlı bilgilerde %erilmiştir. üyük bir orduyla !skit ülkesine saldırma sebe#leri, se$er %e !skitlerin bu se$er karşısında nasıl da%randığı, sürükleyi"i %e anlaşılır bir anlatımla aktarılmıştır. Eserde kullanılan tara$sız anlatım %e eleştirel metot, eserin yüzyıllar boyun"a danışılan bir kaynak olmasına yardım"ı olmuştur. Her ne kadar önemli dere"ede olumsuz eleştirilere maruz kalsa da, dünya tarih yazı"ılığı mirasına eleştirel tutumu kazandıran isimlerden birisi olmayı başarmıştır..  Anahtar kelimeler:  Herodotos, !skitler, &areios, 'el#omene, (ntik )unan. * Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Anabilim alı, !"#!$%$$!$ &umaralı 'üksek (isans )ğrenisi !  +erootos tarihin babası olarak anılır- M-)- #.$ yılı ivarına +alikarnassos/ta oğuğu veM-)- #0$ yılları ivarına 1lüğü bilinmekteir- Eskiçağ için 2ek kıymetli bil3ileri barınıraneserine kenisi bir isim koymamı4tır- 5akat 3ünümü6e +erootos Tarihi olarak bilinmekteir-7e6ilerine 316lemleiği ve to2laığı bil3ileri, keni ü4ünelerini e belirterek eserineyansıtmı4tır- Tabi eserin 3üvenilirliği, oğruluk 2ayı ve ne 4artlar altına olu4turuluğu sonrakiyıllara ya4ayan ba6ı isimler tara8ınan 4ü2heyle kar4ılanaaktı- 'ine e 3eleekteki tarihya6ıılarına 1rnek ve ilham olaak, 1nemi ile il3ili inanı4ları, bilinenleri, 3eli4meleri aktaran bir eserin sahibi olması ile +erootos, Eskiçağ tarih ya6ıılığına 8arklı bir yere sahi2tir- Bu çalı4maa,+erootos Tarihi/nin 1rünü kitabı olan  'el#omene*nin 16eti ve birtakım yorumlar çıkarılaaktır- +erootos tarihi, 9oma 1nemine oku6 kitaba b1lünmü4 ve her bir b1lüme Musaların ! yani :lham ;erileri/nin ismi verilmi4tir- 0 Mel2omene <  olarak alanırılan 1rünü kita2ta :skitler hakkına bil3iler verilmi4tir- Buraa akıllara, :skitler anlatılırken neen tra=eilere ilham verenmusanın aının verilmi4 olabileeği sorusu 3elmekteir- Bu sorunun evabının :skitler b1lümüneanlatılan tra=ik olaylar ile bağlantılı olabileeği ü4ünülebilir- )rneğin kita2ta belirtilen :skitlerinü4manlarına aıması6 avranmaları ve vah4ie 3elenekleri, areios/un :skitler ü6erine büyük bir hırsla ve keninen emin bir 4ekile, u6un yollar a4arak, 6or bir se8er ü6enlemesi aynı 6amana buse8eren beklenen sonuun alınamaması 3ibi olaylar tra=ik olarak yorumlanabilir- :4te bu tra=ik olaylar ile Tra=eilere ilham veren 2erinin bağa4tırılmı4 olabileeği ü4ünülebilir- Mel2omene/e, M-)- %- yü6yıla 3erçekle4tiği bilinen, areios/un :skitlerin ülkesineü6enleiği se8eren bahseilir- +erootos/un se8erin etaylarını vermeen 1ne :skitler ile il3ilietaylı bir 4ekile bil3i veriği ve :skitleri tanıtmak amaı 3üttüğü 31rülür- :skitlerin ülkelerineKimmerleri kovalayarak 3eliği, sahi2 olukları to2rakların eski sahibinin Meler oluğu belirtilmi4tir- +erootos, areios/un :skitler ü6erine se8er açmasının sebe2lerinen biri olarak a:skitlerin Meler ü6erine salırılarını ve haksı6 sava4lara sebe2 olmalarını kayetmi4tir- +erootos, :skitleri tanıtmaya k1kenlerine air ele ettiği bil3ileri aktararak ba4lamı4tır-716lem, kulaktan olma, to2lum içine anlatılanları erleme yollarıyla ele ettiği bu bil3ileriaktarırken keni ü4ünelerini aktarmaktan 3eri urmamı4 ve kenisine 31re mantıklı olu2olmaığını belirtmi4tir- :skitlerin k1kenlerine air aktarığı ilk bil3ie bu avranı4ını 31rmekteyi6-Mel2omene/e ya6ana 31re, :skitlerin bulunuğu ülke bo4tu ve buraa ilk olarak Tar3itaos aına birisi oğmu4tur- Tar3itaos/un, >eus/un ?tanrının@ ve Borysthenes ?inye2er@ rmağının kı6ınınçouğu oluğu belirtilmi4tir- +erootos/un bu bil3iyi veriği sıraa keserek, +enim aklım ermez, ! Musalar ya a Mü6ler, :n3ili6e Muses,'unana/a akıl, ü4üne, yaratıılık 3üü anlamlarını içeren menC k1künen türemi4tir- 'unan Mitolo=isine tanrısal varlıklarır- >eus/un kureti, yaratıı, 1lçülü 3üünün esin kaynağıve sim3eleri olarak tanımlanır- A6ra Erhat,  'itolo-i özlüğü, 9em6i Kitabevi, :stanbul !DD%, s- 0$.- 0 Mu6a88er emir, +erootos ve 'abanı Kültürler Mısır )rneğiC, Tarih !n"elemeleri &ergisi, ilt FFG, sayı , Ankara 0$!0, s-<!%n- < Mel2omene, tra=eilere ilham veren 2eriir- 0  ama bana ne, e$sane böyle diyor/ 0   i8aelerini aktarığını 31rmekteyi6- +erootos/un b1ylesi hak vermeiği, keni mantığına aykırı ü4en bil3ileri aktarması, 4e88a8 bir eser ve anlatım amaı3ütmesi ile açıklanabilir- Akla mantığa uy3un olan bil3inin yanı sıra konu ile il3ili ba4kaü4ünelere, verilere e yer vermi4tir- Ele ettiği verileri aktarması, mantık olarak eğerlenirmesive mukayese etmesi eserinin kalitesini ve 3üvenilirliğini aha a arttıraağını s1ylemek mümkünür- Tarihçiliğin Antik 'unan ünyası/nan ba4layı2 3ünümü6e kaar birikerek ula4tığısürein içine, olayların kayıt altına alınırken takınılan ele4tirel tutum tarihçiliğin temel ta4larınan biri olarak varsayılmaktaır- Elimi6e bulunan ol3ular ile hayal mahsullerinin arınması 3erektiğiele4tirel metot anlayı4ını tarih ya6ıılığına ka6anıran to2lumun 'unanlar oluğunu s1ylemek yanlı4olmayaaktır- Tabi buna oğu4tan sahi2 eğilleri- H :4te bu ele4tirel tutum anlayı4ını uy3ulayan ve'unan to2lumunun yanı sıra ünya tarihine yer einmesini sağlayan isimleren birisinin+erootos oluğunu s1ylemek mümkünür-:skitlerin k1kenlerine air anlatılan hikayeye 31re, Tar3itaos/un, (i2oIais, Ar2oIais ve enküçük KoloIais alarına üç çouğu varır- Bu kare4lerin 6amanına, 31kten altınan ya2ılma6anaat araçları ü4mü4- (i2oIais ve Ar2oIais 31kten ü4en 6anaat araçlarını almak için 3ittiklerinearaçlar altınan kor olmu4 ve okunamamı4lar- 5akat küçük kare4 KoloIais araçların ba4ına3eliği 6aman altın soğumu4 ve bunları alı2 evine 31türmü4- Bunu mui6e olarak 31ren iğer kare4lere iktiarı en küçüklerine bırakmı4lar- +erootos, aktarığı bu hikayenin :skitliler tara8ınan anlatılığını belirtmi4tir- aha sonra ;ontos EuIenios/a ya4ayan 'unanlıların anlattığık1ken hikayesini aktarmı4tır- +erakles % 7eryon/un "  1kü6lerini 1nüne katmı4 3ierken :skitlerinülkesine 3elmi4- Jyurken arabasına ko4ulu iki kısrak kaybolmu4- Jyanıktan sonra kısrakları bütünülkee aramı4 sonuna AğaçlıkC enilen bir b1l3eye 3elmi4- Buraa bir mağaraa yarısı kaınyarısı yılan bir yaratığa rastlamı4- +erakles bu yaratığa kısraklarını 31rü2 31rmeiğini sormu4,yaratık a kısraklarının a kenisine oluğunu 8akat 3eri alabilmesi için onunla yatması 3erektiğini belirtmi4tir- +erakles bunu kabul etmi4tir- +erakles kısraklarını alı2 bir an 1ne yola koyulmak isterken yaratık kenisine oğaak çoukları ne ya2ması 3erektiğini sormu4, +erakles/e, oğançouklaran han3isinin kenisinin 3ibi yay kuruğunu ve kılıç ku4anığını 31rürsen onu bu ülkeyeyerle4tir ve iğerlerini kov-C er- Bunu ba4aran en küçük kare4 Skythes yerine kalı ve sonraki:skit halkları kenisinen sonra evam etti- K1ken ile il3ili +erootos/un veriği üçünü ve belirttiğine 31re kenisine e iğerlerinena6aran aha mantıklı 3elen bir hikaye aha varır- 71çebe :skitler Asya/a ya4amaktayılar- # +erootos, Tarih,  #-H- H Arnalo Momi3liano,  'odern Tarihçiliğin 1lasik Temelleri, ev- 7üne4 Ayas, :thaki 'ayınları, :stanbul 0$!!, s-#!- % orların kahramanlık ve yiğitlik temalarına sahi2 ulusal kahramanıır- :nsanın oğaya kar4ı ayanma 3üünü sim3eler- Kahraman olmaktan ve olağanı4ı kuvvetinen memnun olmaığı belirtilir- +atta kahramanlıklar ona 6orlaya2tırılır- A6ra Erhat,  'itolo-i özlüğü,  s-!<"- " +esioos/un Theo3onia alı eserine bahsettiği üç ka8alı ev- <  Massa3etler ile ya2tıkları bir sava4tan yenik çıkarak, AraIes ?Aras@ &ehrini 3eçi2 Kimmerlerinyanına 31ç ettiler- Buraa bir süre beraber ya4ayı2 arınan Kimmerlerin sürülmesi ya açekilmeleri ile birlikte Karaeni6/in Ku6ey oğusu/naki to2raklaran bu3ünkü Tuna &ehri ve+a6ar eni6i arasınaki oğra8yaya yayılmı4larır- Moern çalı4malara a bu iia ü6erinençıkarımlar ve yorumlar ya2ılmaya çalı4ılmaktaır- .  +atta Kimmerlerin bulunukları yeri terk ettikleri bil3isi ele eilen veriler ı4ığına oğruluk ka6anmı4tır- Bu kanıya varırken AsurLBabilKaynakları ve 'unan kaynaklarının yanı sıra, arkeolo=ik verileren yararlanılmı4tır- :skitlerin Gol3a &ehri/nin oğusunan 3eliği 8ikri ağır basmaktaır- Ka8kasyaa bulunan Arkeolo=ik veriler ineleniğine, :skitlerin bu oğra8yaan 3eçerken bıraktıkları i6lere rastlanabilir- KubanL Kolkhiskültürüne ait M-)- .-L%- yü6yıl me6arlarına :skitlere ait olan silahlara ve ko4um takımlarınarastlanılığı bilinmekteir- D  Ama han3i milletten ve oğra8yaan 3eliklerine air kesinliğikanıtlanmamı4 muhteli8 31rü4ler mevuttur- :rani, Slav ya a JralLAltay milletlerine mensu2oluklarına air 31rü4ler ve estekleyii materyaller ile tartı4malar hala evam etmekteir- Moern çalı4malar ile +erootos/un, :skit yurunun sınırlarını tam anlamıyla aktaramaığı31rü4ü ortaya çıkmı4tır- Kita2ta anlatılan :skitlerin ya4aığı oğra8ya ile sonraki çalı4malar kar4ıla4tırılığına, +erootos/un Tuna ve on &ehirlerini :skit yuru olarak 31steriği 8akatKa8kasya/ya hiç eğinmeiği 31rülmekteir- !$ :skit yurunu Tuna ve on &ehirleri arası olarak  belirleyen +erootos, bu oğra8yaa ya4ayan halkları, kom4u halkları, halkların 16elliklerini ve bulunukları oğra8yanın 16elliklerini 3enel olarak ve kısa bir 4ekile aktarmı4tır- Belirttiği halklar arasına Kalli2iai :skitleri, +ali6onlar, &euriler, i8tçi Skythler, Borysthenesliler, Anro2ha3lar,Melankhlenoslar, Sauromatlar, Buinler, Thysa3etliler, yrkailer, Ar3i2eialar, :sseonlar, 7eloniler,Taurisler, A3athirisliler bulunmaktaır- +erootos/un eserine aktarığı oğra8i bil3ilerin haritaü6erine aktarılması ve :skit ülkesineki boyların tam olarak neree bulunuklarını belirlemek olukça 3üçtür- Bunun neeni ya6ılı kaynaklar ile arkeolo=ik veriler kar4ıla4tırılığına olu4antutarsı6lıktır- Bu tutarsı6lık neeniyle :skit etno3ra8yasına air kesinle4mi4, herkes tara8ınan kabuleilen bir 31rü4 yoktur - !!  +alkların 3enel aktarımınan sonra :skitya/nın kı4ı aktarılmı4 ve ne kaar çetin bir ikliminin oluğuna air bil3iler verilmi4tir- Nlağanüstü bir soğuk oluğu, kı4 yerine ya6 . :skitlerin Kimmerler ile kom4u olmasınan sonra :skitlerin b1l3eye yerle4tiği, Karaeni6/in ku6eyine yayılmalarının evam ettiği bilinmekteir- Kimmerlerin yeni to2raklar aramak amaıyla, Trakyalılarla Karaeni6/in 3üneybatısınan salırılar ya2tığı hatta Küçük Asya/ya ya2ılan salırıların a :skitlerin Kimmer ülkesine yerle4mi4 olmasınan kaynaklanığı ü4ünesi verilmi4tir- B-&- 7rakov,  !skitler,  ev- - Ahsen Batur, Selen3e 'ayınları, :stanbul 0$$%, s- #%,#"- D A-- Melyukova,  Erken !ç (sya Tarihi, er- enis Sinor, ev- :senbike To3an, :leti4im 'ayınları, :stanbul 0$!#, s- !#H- !$ Ka8kaslar/ı :skit yuru olarak belirtmeme GLG yü6yıl iğer 7rek ya6arlarına a 31rülmekteir- ;seuo SylaI, +i22okrat ve ;seuo Symnus/a :skitya/yı Ka8kaslara hiç eğinmeen anlatan 7rek ya6arlarıır- Muhtemelen 3eleneksel ve kenilerinen 1neki kaynaklar ı4ığına hareket etmi4 olukları ü4ünülebilir- B-&- 7rakov,  !skitler, s-<#- !! A-- Melyukova,  Erken !ç (sya Tarihi, s- !#.- #  mevsimine bola yağmur ve 4im4eğe rastlanılığını anlatmı4tır- +erootos, saee :skitler için eğil, tarih boyuna Karaeni6/in ku6eyine ya4ayan halklar için hayati 1nem ta4ıyan ve büyük avanta=lar sağlayan nehirleren bahsetmi4tir- :skit yuruna büyük 1neme sahi2 çok sayıa nehir olması +erootos/un bu uruma kar4ı kayıtsı6 kalmasınıen3ellemi4tir- eni6en 3elen bir 3eminin içine yü6ebiliği, yani ta4ımaılığa elveri4li ırmaklar verilmi4- :stros ?Tuna@, Tyras ?inyester@, +y2anis ?Bu3@, Borysthenes ?inye2er@, ;antika2es,+y2akyris, 7errhos ?Konka@, Tanais ?on@ ırmakları, besleyen kaynaklar, 8ayaları, sağlaığıimkanlar ve 16ellikleri bakımınan etaylı bir 4ekile anlatılmı4tır- )6ellikle tarih boyuna ba4kamilletler için e avanta= olu4turan Tuna, inyester, inye2er ve on &ehirleri hakkına ahamalumatlı bil3iler verilmi4 ve ü6erine urulmu4tur- +erootos/un bu bil3ileri ele eerken keni316lemlerine ayanarak, yani buraları 3e6i2, 31rüklerini mi aktarığı ya a s16lü kaynaklar araılığıyla mı ya6ığı bilinmemekteir- Bu sorunun olu4masının sebebi, +erootos/un nehirler hakkına yü6yıllar sonra a anla4ılığı 3ibi isabetli bil3iler vermesiir- 5akat bütün bu nehirleri3e6menin olukça te8erruatlı ve iklim 4artlarını a 316 1nüne bulunuruğumu6a 6orlu i4olaağını ü4ünüğümü6e +erootos/un bu nehirler hakkına s16el kaynaklaran yararlanığıkanısına varılabilir- Ounu s1yleyebiliri6 ki +erootos eserini olu4tururken s16lü kaynaklara sıkçayer vermi4tir ve bil3i kaynağı hakkına yorum ya2mayı ihmal etmemi4tir- 5akat s16lü kaynağıterih eerken bil3iyi alığı kaynağın en 1nemli ya a en 3üvenilir olu2 olmaığını i6ah etme6-Ayrıa +erootos/un 3e6isini sürürürken han3i tekniklerle bil3i to2laığı ve bu bil3ileri nasılü6ene soktuğu konusuna bil3imi6 yoktur- !0 :skitlerin sahi2 oluğu oğra8ya avanta=ları etaylı bir 4ekile aktarılıktan sonra :skitlerin3elenekleri hakkına bil3iler verilmi4tir- )nelikle :skitlerin ini konusuna eğinilmi4tir- Tı2kı'unan ini 3ibi çok tanrılı bir in oluğu belirtilmi4tir- +erootos :skitlereki en büyük tanrının+estia oluğunu belirtmi4 ve tanrıları keni inini 1rnek 31stererek anlatmı4tır- O1yle ki 'unaninineki >eus/un kar4ılığı olarak :skitlereki Tabiti, >eus/un karısı +era/nın kar4ılığı olarak A2iverilmi4tir- iğer tanrılar a aynı 4ekile tasvir eilmeye çalı4ılmı4tır- Arınan ba4lıa tanrılarınisimleri verilmi4, insel t1renler ve kurban ritüelleri hakkına bil3iler verilmi4tir- :l3inç bir bil3iolarak omu6 kurban etmeikleri ve ülkelerine bile yeti4tirmeikleri belirtilmi4tir- Bu konu ileil3ili bir açıklama yer alma6- Aynı 4ekile +erootos/un aktarığına 31re Mısırlılar ve (ibyalılar aomu6 eti besleme6ler ve tüketme6ler- !<  Bu urumun, :slam inineki 3erekçeler ile bağa4ı2 bağa4maığı merak konusuur- :skitlere tanrılar aleminin yanı sıra ruhlar alemine e büyük 1nem verilmi4tir- 71çebekavim oluklarınan kaynaklı evamlı olarak oğa ile müaele s16 konusuur- Bu oğa ile !0 Arnalo Momi3liano,  'odern Tarihçiliğin 1lasik Temelleri, s-H$- !< +erootos, Tarih, #-!%.- H
Related Search
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks