บทท 3 ส อการเร ยนการสอน - PDF

Description
บทท 3 ส อการเร ยนการสอน กระบวนการเร ยนการสอนม ล กษณะเช นเด ยวก บกระบวนการส อสาร (Communication Process) ท ม การถ ายทอดเน อหาสาระจากฝ ายส งไปย งฝ ายร บ และการ ส อสารท ด น นควรจะเป นการส อสารแบบสองทาง (Two-way

Please download to get full document.

View again

of 18
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.
Information
Category:

Graphic Art

Publish on:

Views: 17 | Pages: 18

Extension: PDF | Download: 0

Share
Transcript
บทท 3 ส อการเร ยนการสอน กระบวนการเร ยนการสอนม ล กษณะเช นเด ยวก บกระบวนการส อสาร (Communication Process) ท ม การถ ายทอดเน อหาสาระจากฝ ายส งไปย งฝ ายร บ และการ ส อสารท ด น นควรจะเป นการส อสารแบบสองทาง (Two-way Communication) ซ ง จ าเป นต องอาศ ยส อท ช วยให เก ดการส อสารก นได ใน 2 ท ศทางด วย เช น โทรศ พท การประช ม การอภ ปรายและการบรรยาย เป นต น แต ถ าส อท ใช ในการต ดต อส อสารก น ไม อ านวยให โต ตอบก นได ก จะเก ดการต ดต อส อสารในล กษณะท เร ยกว าการ ส อสารแบบ ทางเด ยว (One-way communication) ซ งส อท ใช ในการต ดต อก นได แก หน งส อพ มพ แผ นพ บ โปสเตอร ว ทย โทรท ศน และการบรรยายเป นต น ในกระบวนการเร ยนการสอนระด บอ ดมศ กษา เราใช การต ดต อส อสารท ง 2 ล กษณะด งกล าวควบค ก นไป ข นอย ก บจ ดประสงค การสอน เน อหาและว ธ การสอนในแต ละ คร ง อย างไรก ตามการเร ยนการสอนท ช วยส งเสร มให ผ เร ยน ได ร บความร และประสบการณ ในสาขาว ชาท เร ยนได อย างม ประส ทธ ภาพน น ควรจะม ล กษณะท เป นการส อสารแบบสอง ทาง ด งน ส อการเร ยนการสอน ผ สอน องค ความร และประสบการณ ผ เร ย น ภาพท 19 ร ปแบบการส อสารเพ อการศ กษา จะเห นได ว า ท งกระบวนการส อสารและกระบวนการเร ยนการสอน จาเป น ต องอาศ ยส อในการถ ายทอดหร อต ดต อก นระหว างบ คคล ถ าขาดส อแล ว การต ดต อก น หร อการเร ยนการสอนไม สามารถเก ดข นได เลย 1 1 ไพศาล ส วรรณน อย, ส อการเร ยนการสอนระด บอ ดมศ กษา, [Online], 1 ก นยายน แหล งท มา ความหมายของส อการเร ยนการสอน ส อน บเป นส งท ม บทบาทส าค ญอย างมากในการสอนต งแต ในอด ตจนถ งป จจ บ น เน องจากเป นต วกลางท ช วยให การส อสารระหว างผ สอนและผ เร ยนด าเน นไปอย างม ประส ทธ ภาพ ช วยให ผ เร ยนเข าใจความหมายของเน อหาบทเร ยนให ตรงก บผ สอนต องการ ไม ว าส อน นจะอย ในร ปแบบใดก ตามล วนแต เป นทร พยากรท สามารถอ านวยความสะดวกใน การเร ยนร ได ท งส น และค าว า ส อ (medium, pl. media) เป นค ามาจากภาษาลาต นว า ระหว าง ส งใดก ตามท บรรจ ข อม ลสารสนเทศหร อเป นต วกลางข อม ล ส งผ านจากผ ส งหร อ แหล งส งไปย งผ ร บเพ อให ผ ส งและผ ร บสามารถส อสารก นได ตรงตามว ตถ ประสงค 2 ในการเล าเร ยน เม อผ สอนน าส อมาใช ประกอบการสอนเร ยกว า ส อการสอน และเม อนามาให ผ เร ยนใช เร ยกว า ส อการเร ยน โดยเร ยกรวมก นว า ส อการเร ยนการสอน หร ออาจจะเร ยกส นๆ ว า ส อการสอน หมายถ งส งใดก ตามไม ว าจะเป นเทปบ นท กเส ยง สไลด ว ทย โทรท ศน ว ด ท ศน แผนภ ม แผ นซ ด ส าเร จร ป ร ปภาพ ฯลฯ ซ งเป นว สด บรรจ เน อหาเก ยวก บการเร ยนการสอน หร อเป นอ ปกรณ เพ อถ ายทอดเน อหาส งเหล าน เป นว สด อ ปกรณ ทางกายภาพท น ามาใช เทคโนโลย การศ กษาเป นส งท ใช เป นเคร องม อหร อช องทางท า ให การสอนส งไปถ งผ เร ยน ส อการสอนถ อว าม บทบาทมากในการเร ยนการสอนต งแต อด ต จนถ งป จจ บ น เน องจากเป นต วกลางท ช วยให การส อระหว างผ สอนและผ เร ยนด าเน นการไป ได อย างม ประส ทธ ภาพ ท าให ผ เร ยนม ความหมายของเน อหาบทเร ยนได ตรงก บท ผ สอน ต องการเร ยนร ได ท งส น ในการใช ส อการสอนน นผ สอนจาเป นต องศ กษาถ งล กษณะค ณสมบ ต ของส อแต ละชน ดเพ อเล อกส อให ตรงก บว ตถ ประสงค การสอนและสามารถจ ดประสบการณ การเร ยนร ให แก ผ เร ยน โดยต องการวางแผนอย างเป นระบบในการใช ส อด วย ท งน เพ อให กระบวนการเร ยน การสอนดาเน นไปอย างม ประส ทธ ภาพ ประเภทของส อการเร ยนการสอน ส อต างๆ ท เป นต วกลางในการส งผ านข อม ลสารสนเทศจากผ สอนไปย งผ เร ยน หร อเป นส งท ผ เร ยนใช ศ กษาความร ด วยตนเอง น กว ชาการได จ าแนกส อการสอนตามประเภท ล กษณะและว ธ การใช ด งน 39 2 ก ดาน นท มล ทอง, ส อและเทคโนโลย เพ อการเร ยนร (ตอนท ๒) [Online], 6 ก นยายน 2553, แหล งท มา ส อโสตท ศน เป นส อท น บได ว าเป นจ ดเร มของส อการเร ยนการสอน โดยเป นส อท บรรจ หร อ ถ ายทอดข อม ลเพ อให เก ดการเร ยนร ด วยการได ย นเส ยงและเห นภาพ ส อท ใช ก นมาแต ด งเด ม เช น หน งส อต าราเร ยน ภาพ ของจร ง ของจ าลอง จะเป นส อท บรรจ เน อหาในต วเอง ต อมาม การใช เทคโนโลย ในการประด ษฐ อ ปกรณ อ เล กทรอน กส เพ อการถ ายทอดเน อหา และว สด ท ใช ก บอ ปกรณ เหล าน โรเบ ร ต อ. เดอ ค ฟเฟอร (Robert E. de Kieffer) ได แบ งส อการสอน ออกเป น 2 ประเภทตามล กษณะท ใช ส อความหมายทางเส ยงและภาพรวมเร ยกว า ส อโสต ท ศน (audiovisual materials) ในป จจ บ นม ส อโสตเพ มข นมากจากท เดอ ค ฟเฟอร ได กล าว ไว ท ง 3 ประเภท ในท น จ งขอยกต วอย างส อใหม ในแต ละประเภทด งน 1. ส อไม ใช เคร องฉาย (no projected materials) เป นส อท ใช การทางท ศนะ โดยไม ต องใช เคร องฉายร วมด วย แบ งออกเป น 3 ประเภท ได แก ส อภาพ (illustrative materials) เป นส อท สามารถถ ายทอดเน อหา เช น ภาพกราฟ ก กราฟ แผนท ของจร ง ของ จาลอง กระดานสาธ ต (demonstration boards) ใช ในการน าเสนอเน อหา เช นกระดานชอล ก กระดานน เทศ กระดานแม เหล ก กระดานผ าสาล ฯลฯ และก จกรรม (activates) 2. ส อเคร องฉาย (projected and equipment) เป นว สด และอ ปกรณ อ เล กทรอน กส เพ อการส อสารด วยภาพหร อท งภาพท งเส ยง อ ปกรณ ม ท งแบบฉายตรงและฉาย อ อมเพ อถ ายทอดเน อหาจากว สด แต ละประเภทท ใช เฉพาะอ ปกรณ น นเพ อให เป นภาพปรากฏ ข นบนจอเช นเคร องฉายข ามศ รษะใช ก บแผ นโปร งใส เคร องฉายสไลด ใช ก บแผ นฟ ล มสไลด หร อให ท งภาพและเส ยง เช น เคร องฉายภาพยนตร ฟ ล ม เคร องเล นด ว ด ใช ก บว ซ ด และด ว ด เหล าน เป นต น นอกจากน ย งอาจรวมเคร องถ ายทอดส ญญาณ ค อ เคร องแอลซ ด ท ใช ถ ายทอด ส ญญาณจากคอมพ วเตอร หร อเคร องเล นว ซ ด เข าไว ในเคร องด วย เพ อน าส ญญาณภาพจาก อ ปกรณ เหล าน นข นจอภาพ 3. ส อเส ยง (audio materials and equipment) เป นว สด และอ ปกรณ อ เล กทรอน กส เพ อการส อสารด วยเส ยง อ ปกรณ เคร องเส ยงจะใช ถ ายทอดเน อหาจากว สด แต ละประเภทท ใช เฉพาะก บอ ปกรณ น นเพ อเป นเส ยงให ได ย น เช น เคร องเล นซ ด ใช ก บแผ นซ ด เคร องเล น/ บ นท กเทปใช ก บเทปเส ยง หร ออาจเป นอ ปกรณ ในการถ ายทอดส ญญาณเส ยง ด งเช นว ทย ท ร บส ญญาณเส ยงจากแหล งส งโดยไม ต องใช ว สด ใดๆในการนาเสนอเส ยง 40 ส อแบ งตามประสบการณ การเร ยนร การแบ งประเภทของส อการสอนตามระด บ ประสบการณ ของผ เร ยน ซ ง เดล (Edgar Dale 1969 : 107) ได อธ บายถ งความส มพ นธ ระหว างส อโสตท ศน ปกรณ ต างๆ ในขณะเด ยวก น ก เป นการแสดงข นตอนของประสบการณ การเร ยนร และการใช ส อแต ละประเภทในกระบวนการเร ยนร ด วย โดยพ ฒนาแนวความค ดของ Bruner ซ งเป นน กจ ตว ทยา จนได แบ งส อการสอนออกเป น 10 ประเภท ซ งพ จารณาจากล กษณะ ของประสบการณ ท ได ร บจากส อ การสอนประเภทน น และย ดเอาความเป นร ปธรรมและ นามธรรมเป นหล กในการแบ งประเภท และได เร ยงลาด บจากประสบการณ ท เป นร ปธรรมท ส ด จนถ งประสบการณ ท เป นนามธรรมท ส ด (Abstract Concrete Continuum) เร ยกว า กรวย ประสบการณ (Cone of Experience) ด งร ปท ร ปท 20 แสดงกรวยประสบการณ ของ เอ ดการ เดล ข นท 1 ประสบการณ ตรงและม ความม งหมาย (Direct Purposeful Experience) เป นประสบการณ ท เป นรากฐานของประสบการณ ท งปวง เพราะได เร ยนร จากประสบการณ จร ง ได เห น ได ย นเส ยง ได ส มผ สด วยตนเอง เช น การเร ยนจากของจร ง (Real object) ได ร วมก จกรรม การเร ยนด วยการลงม อกระทา เป นต น ข นท 2 ประสบการณ จาลอง (Contrived Simulation Experience) จากข อจาก ด ท ไม สามารถจ ดการเร ยนการสอนจากประสบการณ จร งให แก ผ เร ยนได เช น ของจร งม ขนาดใหญ หร อเล กเก นไป ม ความซ บซ อน ม อ นตราย จ งใช ประสบการณ จ าลองแทน เช น การใช ห นจาลอง (Model) ของต วอย าง (Specimen) เป นต น ข นท 3 ประสบการณ นาฏการ (Dramatized Experience) เป นประสบการณ ท จ ดข นแทนประสบการณ จร งท เป นอด ตไปแล ว หร อเป นนามธรรมท ยากเก นกว าจะเข าใจและ ไม สามารถใช ประสบการณ จ าลองได เช น การละเล นพ นเม อง ประเพณ ต างๆ เป นต น ข นท 4 การสาธ ต (Demonstration) ค อการอธ บายข อเท จจร ง ความจร งและ กระบวนการท ส าค ญ ด วยการแสดงให เห นเป นล าด บข น การสาธ ตอาจท าได โดยคร เป นผ สาธ ต นอกจากน อาจใช ภาพยนตร สไลด และฟ ล มสตร ป แสดงการสาธ ตในเน อหาท ต องการสาธ ตได ข นท 5 การศ กษานอกสถานท (Field Trip) การพาน กเร ยนไปศ กษาย งแหล ง ความร นอกห องเร ยน เพ อเป ดโอกาสให น กเร ยนร หลายๆด าน ได แก การศ กษาความร จาก สถานท สาค ญ เช น โบราณสถาน โรงงาน อ ตสาหกรรม เป นต น ข นท 6 น ทรรศการ (Exhibition) ค อ การจ ดแสดงส งต างๆ รวมท งม การสาธ ต และการฉายภาพยนตร ประกอบเพ อให ประสบการณ ในการเร ยนร แก ผ เร ยนหลายด าน ได แก การจ ดป ายน ทรรศการ การจ ดแสดงผลงานน กเร ยน ข นท 7 ภาพยนตร และโทรท ศน (Motion Picture and Television) ผ เร ยนได เร ยนด วยการเห นและได ย นเส ยงเหต การณ และเร องราวต างๆ ได มองเห นภาพในล กษณะการ เคล อนไหวเหม อนจร งไปพร อมๆ ก น ข นท 8 การบ นท กเส ยง ว ทย และภาพน ง (Recording, Radio and Picture) ได แก เทปบ นท กเส ยง แผ นเส ยง ว ทย ซ งต องอาศ ยเร องการขยายเส ยง ส วนภาพน ง ได แก ร ปภาพท งชน ดโปร งแสงท ใช ก บเคร องฉายภาพข ามศ รษะ (Overhead projector) สไลด (Slide) ภาพน งจากคอมพ วเตอร และภาพบ นท กเส ยงท ใช ก บเคร องฉายภาพท บแสง (Overhead projector) ข นท 9 ท ศนส ญล กษณ (Visual Symbol) ม ความเป นนามธรรมส ง จาเป น ท จะต องคาน งถ งประสบการณ ของผ เร ยนเป นพ นฐานในการเล อกนาไปใช ส อเหล าน ค อ แผนภ ม แผนสถ ต ภาพโฆษณา การ ต น แผนท และส ญล กษณ ต างๆ เป นต น ข นท 10 วจนส ญล กษณ (Verbal Symbol) เป นประสบการณ ข นส ดท าย ซ งเป นนามธรรมท ส ด ไม ม ความคล ายคล งก นระหว างวจนส ญล กษณ ก บของจร ง ได แก การใช ต วหน งส อแทนคาพ ด การใช กรวยประสบการณ ของเดล จะเร มต นด วยการให ผ เร ยนม ส วนร วมอย ใน เหต การณ หร อการกระท าจร งเพ อให ผ เร ยนม ประสบการณ ตรงเก ดข นก อนแล วจ งเร ยนร โดย การเฝ าส งเกตในเหต การณ ท เก ดข นซ งเป นข นต อไปของการได ร บประสบการณ รอง ต อจากน นจ งเป นการเร ยนร ด ว
Related Search
Similar documents
View more...
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks